İstenmeyen ve rahatsızlık hissi uyandıran seslere gürültü denir. Ses yalıtımı; yaşanan ortamı istenmeyen seslerden yalıtarak gürültünün zararlı etkilerinden korunmak, gürültülü alanlardan çevreye yayılan sesi azaltmak ve sinema, kayıt stüdyosu gibi mekanlarda uygun kullanım koşulları oluşturmak amacı ile yapılan uygulamalardır.
Ses yalıtımı; – Gürültünün zararlı etkilerinden korunması gereken alanlarda (konutlar, okul, hastane, yurt, otel, iş yeri vb.) – Çevreye yaydıkları gürültünün önlenmesi gereken alanlarda (jeneratör, hidrofor, kalorifer, yüksek ses düzeyine sahip eğlence yerleri vb.) – Kullanım koşulu sese bağlı alanlarda (sinema, tiyatro, konser ve konferans salonu, TV ve ses kayıt stüdyosu vb.) yapılmalıdır.
Yapıyı planlarken ses yalıtımı dikkate alınmalıdır. Ayrıca yapıların duvar, döşeme, tavan, cam ve doğrama gibi elemanları belirlenirken ses yalıtım özelliği yüksek olan malzemeler kullanılmalıdır. Ses yalıtım malzemesi kullanılarak alt ve üst kat seslerinin geçişi ile komşu duvarlardan geçen sesler de engellenir.
Gürültü, çağımızda çevre kirliliğinin bir boyutu olarak önemli bir sorun oluşturmakta ve nedeni ilk anda tespit edilemeyen birçok sağlık sorununa yol açmaktadır. Ses yalıtımı ile ilgili çalışmalar ve gürültü denetimi, sağlıklı ve huzurlu bireyler, temiz bir çevre, dikkat ve iş veriminin artırılarak iş kazalarının önlenebilmesi konularında gerek ülkemiz gerekse insanlarımız için büyük önem taşımaktadır.
Ses şiddeti, birim zamanda birim alana gelen ses enerjisi miktarıdır. Büyüklük olarak ise dB (desibel) ile ifade edilir. Ses seviyesi ile ilgili şu örnekleri verebiliriz: Ses Kaynağı ve Konumu Kalkış halindeki uçak (25 m mesafede) Yol kazısı (7 m mesafede) Çalar saat zili (1 m mesafede) 50 km/h hızla giden otomobilin içi Normal konuşma (1 m mesafede) Sakin yatak odaları (olması gereken) Ses Basınç Seviyesi dB (A) 140dB(A) 90dB(A) 80dB(A) 70dB(A) 50dB(A) 35dB(A)
Ses yalıtımı yapılırken, gürültü problemlerinin çözümleri gürültünün bulunduğu yerde aranmalıdır. Çünkü gürültü yayıldıkça kontrol edilmesi zorlaşır. Üst komşunuzdan kaynaklanabilecek ayak sesleri ve darbe seslerine karşı yapılması gereken en etkin çözüm komşunuzun döşemede önlem almasıdır. Komşunuzun uygulama yapmaması durumunda gürültü, duvar ve tavanınız vasıtasıyla yayılmış olacaktır. Komşunuzdan kaynaklanan gürültü sorununuzun çözülebilmesi için, tavanda ve ortak kullanılan duvarlarda ses yalıtımı yaptırılmalıdır.
Yapı, mutlaka uzmanlar tarafından incelenerek sorunun çözümüne yönelik ses yalıtımı uygulamaları konusunda uzman yalıtım firmaları tarafından yapılmalıdır.
İki daireyi birbirinden ayıran komşu duvarların arasına ses yalıtımı uygulaması yaptırarak gürültüyü engelleyebilirsiniz. Bu amaçla; duvar elemanlarının üzerine yay vazifesi gören, duvardan geri yansıyan seslerin yutulmasını sağlayan ses yalıtım malzemeleri tercih edilerek profiller arasına yerleştirilir veya doğrudan duvar üzerine yapıştırılır ve önlerine kütle oluşturan ikinci bir iç yüzey kaplama malzemesi uygulanır. Böylelikle duvar elemanının “kütle-yay-kütle” prensibi ile ses iletim performansı iyileştirilebilir
Gürültü kontrolü performansında üçlü cam üniteleri, ikili yalıtım ünitelerine göre daha iyi değildir. Gürültüye karşı cam kalınlığının arttırılması veya özel amaçlı hazırlanmış yalıtım cam ünitelerini kullanmak en pratik yoldur. Üçlü cam yalıtımları yerine ikili yalıtım camı ünitelerinde farklı cam kalınlıklarının seçilmesi veya camlardan birinin laminasyonlu olması gürültü kontrolü için uygun yalıtımı sağlar. Ancak etkin gürültü yalıtımı için yapının tüm elemanlarında (duvar, çatı ve doğrama gibi) da benzer önlemler alınması gerekmektedir.
Gürültünün sizi fiziksel ve ruhsal olarak etkilediği ve bu zararlı etkilerinden korunmamız gereken yerlerde (okul, hastane, konut vs.) Gürültünün oldukça fazla olduğu ve dışarıdaki ortamı rahatsız ettiği durumlarda (ses kayıt stüdyoları, disko, jeneratör vs.) Kullanım koşulu sese bağlı ortamlarda (tiyatro, sinema, konser ve konferans salonları vs.)
Gürültü çeşidine göre uygun sistemin belirlenmesi ve doğru detaylarla uygulanması doğrudan ilerleyecek olan darbe ve hava doğuşumlu sesleri kesmek açısından gereklidir, ancak yeterli değildir. Şöyle ki, kimi alanlarda, dolaylı yoldan ilerleyecek olan ses yalıtımı da dikkate alınmalıdır. Örneğin, asma tavanıönceden yapılmış bir alanı bölmek için gerekli koşulların dikkate alınması ile uygulanan yüksek performanslı bir duvar detayı, sesin dolaylı olarak tavan arasında ilerlemesine engel olamayacaktır. Böylece, uygulanan duvarın ses yalıtım değeri, zayıf olan asma tavan ses yalıtım değerine kadar düşecektir. Öyleyse, bu tür uygulamalarda sistemin zayıf olan bileşen kadar ses yalıtımı sağlayabileceği dikkate alınmalı ve yapıda ses köprüsü oluşmasına engel olunmalıdır.
Sesin yayılma hızı, ortamın esneklik katsayısı ve özgül ağırlığına göre değiştiği için ses hızı da katı, sıvı ve gaz ortamlara göre değişmektedir.
Isı yalıtım malzemelerinin bir kısmı(örnek; taş yünü) ses yalıtımı yapabilmektedir. Ancak ses yalıtımı için ses yalıtım malzemelerinin kullanılması gerekmektedir.
Bu durum gözeneklerin durumu ile değişmektedir. İyi bir ses yutuculuk için gözenekli (geçirgen) hacmin dışarıya açık olmasışartı aranmaktadır. Gözenekler açık ve birbiri ile bağıntılı olmalıdır. Kapalı gözenekli malzemeler, örneğin poliüretan sert köpük, kauçuk köpüğü gibi malzemeler ısı yalıtımına uygun olsalar da ses yutucu olarak çok verimli değildir.
Bina dışındaki sesler camlar kapalıyken dahi içeriye duyulacak kadar giriyorsa ve üst kattan gelen darbe ve hava doğuşumlu sesleri rahatça duyabiliyorsanız, alacağınız dairede ses yalıtımı yapılmamış demektir.
Ses yalıtımı kurallarına uyulmadığında, inşaat kusuru ve dolayısıyla tazminat talepleri söz konusu olacaktır. Ses yalıtım kurallarını uyguladığımız taktirde inşaat kalite ve standartları da yükselmiş olacaktır.
Ürünün, yoğunluğunun ses yalıtımına katkıda bulunduğu doğru olmakla birlikte, farklı ürünlerden, içerisinde hava boşluğu ve yalıtım malzemesi kullanılarak oluşturulan hafif kompozit sistemlerle çok yüksek değerlerde hava oluşumlu ses yalıtımı sağlanır.
Evet sağlar. Evinize yaptırmış olduğunuz ve sizin ruhsal ve fiziksel sağlığınızı koruyacak olan ses yalıtımlı camlar aynı zamanda ısı yalıtımı da sağlayarak soğuğun içeri girmesini engeller.
Bu söz konusu salonlardaki ses yalıtımının istenilen kalitede yapılmadığının bir sonucudur. İyi bir ses yalıtımı, öncelikle kaliteli ve uygun malzeme ile birlikte yine kaliteli ve hassas işçiliğin sonucudur. Bunun için profesyonel bir ses yalıtım firması ile görüşülüp projesine göre kaliteli bir yalıtım yapılması çok önemlidir.
Ses yalıtımı ve akustik düzenleme kavramları tamamen farklı şeylerdir.Ses yalıtımı, yapı elemanları aracığıyla iletilen seslerin miktarlarını azaltmak için yapılan işlemdir. Akustik düzenleme ise konferans salonları, derslikler, konser salonları gibi kapalı ortamlarda yansıma süresinin düzenlenmesidir. Ses yalıtımı uygulamalarında ses kaynağı çoğunlukla uygulamanın yapılacağı hacmin dışındadır. Akustik düzenleme uygulamalarında ise ses kaynağı düzenlemenin yapılacağı hacmin içerisindedir.
Yapı elemanlarının yoğunluğu ile ses yalıtımına katkıda bulunduğu doğru kabul edilmektedir. Ancak farklı ürünlerden, içerisinde hava boşluğu ve yalıtım malzemesi kullanılarak oluşturulan hafif kompozit sistemlerle de çok yüksek değerlerde hava doğuşumlu ses yalıtımı sağlanabilmektedir.